تبلیغات
لونه پرنده

یادداشتی بر توافق هسته ای

هوالخبیر

یادداشتی بر توافق هسته ای

1.    اینکه بدانیم هدف از مذاکرات چه بوده، کمک بزرگی به درک ماجرا می‌کند. ریاست جمهوری ایران هدف اول مذاکرات را چنین بیان می‌کند: «ما در این مذاکرات 4 هدف را دنبال می کردیم... هدف اول آن بود که توانمندی هسته‌ای و فناوری هسته‌ای و حتی فعالیت‌ هسته‌ای را بتوانیم در داخل کشور ادامه دهیم...1»

دستیابی به هدف اول، یعنی تحقق یک نیاز ضروری و مسلم است. وضعیت کنونی مانند آن است به انسانی بگویند حق نداری غذا بخوری، در صورتی که حق و نیاز مسلم هر انسانی است غذا بخورد. آنها که به ما گفته‌اند انرژی هسته‌ای نداشته باش، یعنی ما را از حق و نیازمان محروم کرده‌اند، این حرف ظالمانه است. نکته اینجاست وقتی کسی حق غذا خوردن را از کسی سلب می‌کند، دیگر که نباید برای بازپس دادن این نیاز (و حق) شرط تعیین کند؛ مگر اینکه ظالم باشد... پس دستیابی واقعی به این هدف یعنی دستیابی به «نیاز» و «حق» ایران بدون پذیرش شرط! اگر هر شرطی پذیرفته شود، چیزی ظالمانه پذیرفته شده است.

2.    ریاست جمهوری ایران یکی از اهداف مذاکرات را لغو تحریم‌ها بیان می‌کند: «هدف دوم این بود که تحریمهای غلط و ظالمانه و ضدانسانی را لغو کنیم...2» این حرف واقعا درست است که تحریم ما، بخاطر نیاز و حق حقیقی‌مان، یک عمل غلط و ظالمانه و ضدانسانی است. اما سوال این است که لغو تحریم‌ها تنها از طریق مذاکره برداشته می‌شد؟

پاسخ بنده به این پرسش منفی است. طراحی و اجرای تحریم، تنها به کشور تحریم شونده ضرر نمی‌رساند (گرچه به نظرم تحریم برای ما بیشتر یک تهدید بود تا ضرر) بلکه تمام کشورهایی که تحریم را اجرا می‌کنند، متحمّل ضررهایی بزرگ می‌شوند. آیا دایره تحریم فقط شامل آمریکا و چند کشور اروپایی می‌شود؟ مساحت اجرای تحریم بسیار فراتر از این است. اجرای این چنین تحریمی در «درازمدت» هزینه‌ی بسیاری برای آنها دارد... هیچ کشوری مگر رژیم صهیونیستی حاضر نیست چنین هزینه‌ای را بپردازد. چرا که هم ننگ تحریم کردن و رابطه‌ی خصمانه بر پیشانی‌اش می‌نشیند و هم موجب خصارت مادی می‌شود.

بنابراین دیگر تحریم‌ها کارآیی خود را برای تحریم‌کننده‌ها از دست داده و یا می‌دهد. این یعنی به زودی آنها دست از تحریم می‌کشیدند...! این حرف من نیست، رئیس جمهور و وزیر امور خارجه آمریکا می‌گویند. باراک اوباما در گفت‌وگو با روزنامه نیویورک تایمز که روز چهارشنبه بعد از توافق (24/04/1394) منتشر شد، درباره توافق هسته‌ای گفت: «آنچه من تلاش کرده‌ام برای مردم، از جمله بنیامین نتانیاهو توضیح دهم، این است که بدون یک توافق، توانایی ما برای برپا نگه داشتن این تحریم‌ها حتمی نبود. در نظر داشته باشید که فقط ایران نبود که برای تحریم‌ها هزینه می‌پرداخت، بلکه چین، ژاپن، کره‌جنوبی، هند و تقریباً هر کشور واردکننده نفت در سراسر جهان، پس از ساز و کار تحریم، خود را در موقعیتی یافته بود که ادامه یافتن این تحریم‌ها برای آنان میلیاردها دلار هزینه دربر داشت. به نحوی آمریکا کمترین هزینه را برای حفظ تحریم‌ها می‌پرداخت، زیرا ما از همان ابتدا با ایران تجارت نمی‌کردیم. آنها از خودگذشتگی قابل توجهی کردند، به این دلیل که دولت من، دیپلمات‌های ما و بارها من شخصاً قادر بودیم آنان را متقاعد کنیم که تنها راه‌ حل و فصل مشکل هسته‌ای، تشدید این تحریم‌هاست. اگر آنها می‌دیدند  ما از ساز و کاری قانونی و مؤثر برای تضمین عدم دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای فاصله می‌گیریم؛ اگر آنان می‌دیدند که تلاش‌های دیپلماتیک ما صادقانه نیست، یا ما تلاش داریم، نه فقط برنامه هسته‌ای، بلکه هر اختلاف سیاسی که ممکن است با ایران داشته باشیم را در این مذاکرات بگنجانیم، آنگاه واقعاً تحریم‌ها به سرعت از هم فرو می‌پاشید...3»

جان کری در روز سه‌شنبه (23/04/1394) و ساعاتی بعد از اعلام توافق، به شبکه خبری «ای‌بی‌سی‌نیوز» گفت: «اگر توافق نمی‌کردیم، چین، روسیه و دیگران با ایران تجارت می‌کردند زیرا آن هنگام، (نظام) تحریم‌ها از هم می‌پاشید.»

به‌هر حال این تحریم‌ها اگر در سال‌های گذشته کاغذ پاره نبوده است، قطعا در آینده‌ای نزدیک تبدیل به کاغذ پاره می‌شد.

3.    باید همه آگاه باشیم که یکی از عوامل اصلی در رسیدن به توافق احتمالا «برد-برد»، دستاوردهای ما بود. چنانکه تیم «روحانی ظریف» پیشتر در دهه هشتاد به میز مذاکرات رفتند و توافقی «باخت-برد» را رقم زدند! یکی از مهم‌ترین دلایل آن باخت نداشتن دستاورد بود. به نظر می‌رسد دستاوردهای امروز ایران برای «برد احتمالی» در مذاکرات، حداقل این پنج مورد است:

اول، دستاوردهای علمی. پیشرفت علم هسته‌ای ما و توسعه‌ی فنی آن در داخل کشور، موجب شد هم ما و هم طرف مقابل سطح توقع خود را تغییر دهد. ما اگر دیروز یک نیروگاه هسته‌ای در حال ساخت، یک راکتور نیمه کاره و چند سانتریفیوژ داشتیم، امروز چرخه‌ی کامل سوخه هسته‌ای داریم! توان کامل علمی و عملی در دانش هسته‌ای داریم. این یک قدرت است، یک برگ برنده است. چنانکه از مولا علی نقل شده است: «العلم سلطان من وجده صال به و من لم یجده صیل علیه4» اگر این علم را نداشتیم آنها رفتاری دیگر می‌داشتند...

دوم، حمایت‌های امام خامنه‌ای. این حالی که آقا به دولت روحانی داد شاید به هیچ دولتی نداده بود! پشتوانه و سرمایه از این بالاتر که ولی فقیه زمان بارها و بارها بر راستی و سلامت یک تیم صحه بگذارند و تا پایان راه از آنها حمایت کند؟ نه یک حمایت تعصبانه و خشک و خالی! حمایتی که با چراغ راه همراه شده است. انتقادهایی به جا و با لحنی دوستانه، ترسیم نقشه ی کلی و تشریح شفاف خط قرمزها یعنی برافروختن مسیر. اگر از روحانی و ظریف در این توافق، خطایی سرزده باشد، چنانچه احساس شرمی نزد خدا و مردم نداشته باشند، قطعا تا پایان عمر شرمنده آقا خواهند بود!

سوم، مردم! به‌نظرم رفتار امروزِ مردم، یک نعمت مبارک و یک شگفتی بود. مردم درک بیشتری به نیاز هسته‌ای کشور پیدا کرده‌اند. مردم مذاکرات را با دقت دنبال و بررسی می‌کردند. این دقت مردم ارزش بسیار بالاتری نسبت به بررسی چند کارشناس دارد. مردم در برابر وضعیت مذاکرات اعلان موضع می‌کردند! یعنی این دقت و بررسی، در سکوت رخ نمی‌داد. بلکه موضع خود را «اظهار» می‌کردند. مذاکرات برای همه‌ی مردم مهم بود و آنها نگران نتیجه بودند. وقتی کسی از روند مذاکرات حمایت می‌کند یعنی نتیجه مذاکرات برایش اهمیت دارد. و نیز وقتی کسی نسبت به روند مذاکرات انتقاد می‌کند یعنی نتیجه مذاکرات برایش اهمیت دارد. همه‌ی مردم نگران و دلواپس مذاکرات هستند! بنابراین این رفتار مردم یک نعمت است...

چهارم، اراده‌ی سیاسی مملکت! دولت پیش، بر روی کارهای بزرگی دست گذاشت که با مخالفت (دقت کنید مخالف، نه نقد!) جمعیتی از مهره‌های سیاسی کشور از جمله همین اقای روحانی مواجه می‌شد. اما تصمیم ادامه‌ی مذاکرات هسته‌ای با حمایت همه‌ی گروه‌ها روبرو شد. ببینید، کسی که از تیم هسته‌ای حمایت می‌کند، معنایش آن نیست با هر توافقی موافق است و چشم بسته روند مذاکرات دولت را تایید می‌کند. چنانکه گروهی حمایت خودشان را در قالب نقد نشان دادند.

پنجم، قدرت و نفوذ معنوی ایران در منطقه! اینکه آقای روحانی و آقای اوباما، هر دو نتیجه‌ی مذاکرات را به شرایط منطقه گره می‌زنند نکته‌ی بسیار جالبی است. خلاصه اینکه برای یک کشور قوی ارزش ندارد با یک کشور ضعیف مذاکره کند، مذاکره او با یک کشور  هم‌طراز و قوی هم کاملا بستگی به شرایط دارد و در مواقعی نیز ارزشی ندارد مذاکره کند. اما برای یک کشور قوی، مذاکره با ملت و کشور قوی‌تر، ارزش بسیار دارد! آمریکا که تن به مذاکره داده است، تن به قدرت ملت ایران داده است... چنین است که امام خامنه‌ای می‌گویند: «ملت ایران باید خود را قوی کند.»

4.    برخی از برداشته شدن تحریم‌ها تعبیر به آزادی واردات می‌کنند. گویی تمام نیاز‌های کشور مختل بوده و معتل واردات هستند! بیشتر منفعت برداشتن تحریم‌ها برای ایران، در واردات نیست، بلکه در صادرات نهفته است! یک تاجر زرنگ، یک سیاست اقتصادی قوی، از موقعیت کنونی در راه صادرات استفاده می‌کند... اگر لغو تحریم‌ها را به واردات تعبیر شود، قطعا وابسته‌تر می‌شویم. زیرا آنموقع هم «تولید ما»، هم «توان تولید ما» و هم «انگیزه تولید ما» کمتر می‌شود. لغو تحریم‌ها نباید موجب به ضعف اقتصادی شود.

5.    همین محدودیت‌های چندساله را نباید به تهدید یا محدودیت ختم و معنا کرد. باید از آن به نفع خودمان استفاده کنیم. ما نیاز به 190 هزار سو سانتریفیوژ داریم. این تعداد سانتریفیوژ نیاز به مقدار بسیار عظیمی «اورانیوم غنی شده» دارد. ما «الان» این مقدار را نداریم، و با منابع و زیرساخت‌های تجاری موجود هم نمی‌توانیم داشته باشیم. فرصت مناسبی است هم این زیرساخت‌ها را طراحی و ایجاد کنیم، و هم منابع را اکتشاف و سپس اورانیوم از آن استخراج کنیم.

6.       اگر آقای روحانی این مذاکرات را با صلح امام حسن علیه‌السلام مقایسه می‌کند (با فرض چشم‌پوشی بر دوگانگی نظرات ایشان پیرامون صلح امام حسن علیه السلام) باید بداند «صلح حسنی جنگ حسینی دارد!» این روند مستکربرانه آمریکا، اراده‌ی استکبارستیزی ما را در پی دارد... مرحبا به امام امت: «خود را برای ادامه مبارزه با استکبار آماده کنید.»

7.       اگر این توافق «برد» محسوب شود، این برد برای گروه و اشخاصی خاص نیست، برای تمام مردم ایران است. تحریم‌ها برای #آقای_تحریف_امام چه رنجی داشته که خود را عامل پیروزی در مذاکرات می‌داند؟! مردم هستند که سالها رنج تحریم‌ها را به جان خریده‌اند و مقاومت کرده‌اند.

8.       از همه کسانی که موافقت خود را با توافق هسته‌ای، در خیابان‌ها به نمایش گذاشتند، خواهش می‌کنم حداقل یک مرتبه به صورت طوطی‌وار هم شده متن توافق را بخوانند تا بدانند برای چه خوشحال هستند!

الله أعلم...


پاورقی:

1.       سخنرانی دکتر روحانی پس از اعلام توافق هسته ای، سه شنبه 23 تیر 1394.

2.       همان.

3.       روزنامه «وطن امروز»، شماره 1650 (پنج شنبه ۲۵ تیر ۱۳۹۴)، صفحه دو.

لینک متن خبر:

http://vatanemrooz.ir/newspaper/page/1650/2/141968/0

4.       شرح‏ نهج‏البلاغة، ابن ابی الحدید ج۲۰ ص ۳۱۹ ؛


ادامه مطلب


لینک های مرتبط :

نویسنده : سید | سه شنبه 30 تیر 1394 - 11:39 ب.ظ | نظرات()
نام شما: نورالهی
سایت شما: http://denkenserfahrung.blogfa.com
در تاریخ : شنبه 14 شهریور 1394 05:51 ب.ظ

برادر ارجمند
سلام و درود
گرچه نامزد برگزیدۀ من در انتخابات پیشین برادر مجاهد وحید جلیلی بود و از اول نسبت به این دولت و همفکرانش و نحوۀ ورودش به مسائل و نیز کارکرد فعلیش انتقاد داشته ام و نظر انتقادیم را در مورد توافق‌نامۀ ژنو با بازتاب سخنرانی برادر سعید زیباکلام در وبلاگم داده ام اما به نظرم این توافق اخیر خوبیهای نسبی و بالقوه اش بر بدیهای نسبی و بالفعلش میچربد البته اگر جداً درایت و تدبیری در کار ملک‌داری اعمال شود و در کار بیاید.
ضمناً 19 شدید معتل غلط و معطل= تعطیل درست است!

درود و بدرود

نام شما: ساعی
سایت شما:
در تاریخ : دوشنبه 19 مرداد 1394 05:18 ب.ظ

سلام
خیلی عالی

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر